Η επιστημονική κοινότητα στρέφει το βλέμμα της σε μια απρόσμενη λύση για την αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ, ανακαλύπτοντας ότι ένα παλαιό, ευρέως διαθέσιμο αντιεπιληπτικό φάρμακο μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα προστασίας. Η λεβετιρακετάμη, γνωστή εδώ και δεκαετίες για τη χρήση της στην επιληψία, φαίνεται να διαθέτει την ικανότητα να ανακόπτει τη δημιουργία τοξικών πρωτεϊνών προτού αυτές προκαλέσουν μόνιμες βλάβες στον εγκέφαλο.
Η ρίζα του προβλήματος στα συναπτικά κυστίδια
Η έρευνα του Northwestern University, η οποία ξεκίνησε το 2015, άλλαξε την οπτική γωνία της μελέτης, εστιάζοντας στην πρωτεϊνική ανακύκλωση των κυττάρων. Αντί να εξετάσουν τις ήδη σχηματισμένες πλάκες, οι ερευνητές μελέτησαν πώς παράγεται το αμυλοειδές-βήτα 42. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η βλαβερή πρωτεΐνη συγκεντρώνεται εντός των συναπτικών κυστιδίων, δηλαδή των σημείων όπου οι νευρώνες φυλάσσουν τους νευροδιαβιβαστές τους.
Ο Jeffrey Savas, επικεφαλής της μελέτης, περιγράφει τη δεκαετή προσπάθεια ως μια αναζήτηση για το τι ακριβώς πηγαίνει στραβά στα πρώτα στάδια της νόσου. Το φάρμακο λεβετιρακετάμη φάνηκε να διακόπτει την παραπάνω διαδικασία και να εμποδίζει τους νευρώνες να συνθέσουν το τοξικό αμυλοειδές-βήτα 42.
Πρόληψη πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων
Η στρατηγική που προτείνεται είναι αυστηρά προληπτική. Ο Savas εξηγεί ότι η παρέμβαση πρέπει να γίνεται «πολύ, πολύ νωρίς», ενδεχομένως δύο δεκαετίες πριν από την εμφάνιση των πρώτων κλινικών συμπτωμάτων. Όταν η άνοια είναι ήδη ορατή, ο εγκέφαλος έχει υποστεί μη αναστρέψιμη νευροεκφύλιση, καθιστώντας τη θεραπεία πολύ λιγότερο αποτελεσματική.
Η ομάδα μελετά επί του παρόντος τη χορήγηση του φαρμάκου σε πληθυσμούς υψηλού κινδύνου, μεταξύ των οποίων και άτομα με σύνδρομο Down που εμφανίζουν πολύ αυξημένη πιθανότητα για Αλτσχάιμερ. Η χορήγηση της ουσίας από την εφηβεία θα μπορούσε, θεωρητικά, να αλλάξει την πορεία της νόσου.
Ωστόσο, το φάρμακο στην τρέχουσα μορφή του παρουσιάζει προκλήσεις, καθώς διασπάται γρήγορα στον οργανισμό. Για τον λόγο αυτό, η επιστημονική έρευνα στρέφεται πλέον στη δημιουργία σκευασμάτων μακράς διάρκειας, όπως το AGB101, το οποίο σχεδιάζεται για να προσφέρει σταθερή δράση και να ενισχύσει τη μακροχρόνια προστασία των ασθενών με ήπια γνωστική εξασθένηση.
