Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμιος Λέκκας, βρίσκεται από την πρώτη στιγμή στο Νεπάλ, όπου αποστολή του οργανισμού καταγράφει το χρονικό της καταστροφής. Ο καθηγητής του ΕΚΠΑ μιλά για μια αλυσίδα φυσικών διεργασιών που ξεκίνησε από τα βάθη των Ιμαλαΐων και κατέληξε σε πλημμύρες που ισοπέδωσαν χωριά στη βάση των φαραγγιών.
Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι όλα άρχισαν από τις υψηλές θερμοκρασίες, που δημιούργησαν ασυνέχειες στη μάζα του παγετώνα. Από ύψος περίπου 3.000 μέτρων αποσπάστηκε μεγάλη ποσότητα πάγου μαζί με πέτρες και χώμα, η οποία κατέρρευσε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Η μάζα έπεσε σε μια προϋπάρχουσα λίμνη, που είχε δημιουργηθεί από παλαιότερη κατολίσθηση. Η πίεση διέρρηξε το φυσικό φράγμα της λίμνης και απελευθέρωσε τεράστιες ποσότητες νερού και υλικών. Ακολούθησε ένα flash flood που κινήθηκε σε απόσταση περίπου 100 χιλιομέτρων, παρασύροντας λάσπη, βράχια και υποδομές.
Οι αναλύσεις τοποθετούν την έναρξη της αλληλουχίας σε υψόμετρο περίπου 6.200 μέτρων, όπου αποκολλήθηκε τμήμα παγετώνα πλάτους περίπου 610 μέτρων. Στην περιοχή καταγράφηκε και σεισμική δόνηση μεγέθους 4,5 έως 5,8 βαθμών, κοντά στα σύνορα Νεπάλ-Κίνας.
Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Σεισμολογίας του ΑΠΘ, Εμμανουήλ Σκορδύλης, ένας τέτοιος σεισμός από μόνος του δεν αρκεί για τέτοια καταστροφή. Το πιθανότερο σενάριο είναι πως η δόνηση προκάλεσε την κατάρρευση του παγετώνα. Παραμένει όμως ανοιχτό το ερώτημα αν ο σεισμός προκλήθηκε από την ίδια την αποκόλληση των πάγων.
Η κατάσταση παραμένει κρίσιμη. Εκατοντάδες σημεία κατά μήκος των πρανών έχουν υποσκαφθεί από τα πλημμυρικά νερά και είναι ευάλωτα σε νέες κατολισθήσεις, ενώ οι συνεχιζόμενες βροχοπτώσεις αυξάνουν τον κίνδυνο νέων πλημμυρικών επεισοδίων. Η αποστολή του ΟΑΣΠ εστιάζει στην καταγραφή της τρωτότητας των κατασκευών και των δικτύων, ενώ η πρόσβαση στην περιοχή παραμένει δύσκολη, καθώς δεν υπάρχει οδική σύνδεση σε μήκος 60 χιλιομέτρων προς την πλευρά του Θιβέτ.
