Πολύ διαδεδομένα φάρμακα για την καούρα και τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση μπαίνουν στο μικροσκόπιο των επιστημόνων, καθώς νέα στοιχεία δείχνουν ότι η παρατεταμένη χρήση τους μπορεί να βλάψει την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών. Βραζιλιάνοι ερευνητές ανακάλυψαν πως αυτοί οι αναστολείς ενδέχεται να εμποδίζουν το σώμα να απορροφήσει βασικά μέταλλα, κάτι που σχετίζεται με την αναιμία και την υγεία των οστών.
Η μελέτη, η οποία πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Ομοσπονδιακού Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο (UNIFESP) και της Ιατρικής Σχολής ABC (FMABC), δημοσιεύτηκε στο link και ρίχνει φως σε ένα θέμα που απασχολεί την παγκόσμια ιατρική κοινότητα εδώ και χρόνια.
Φάρμακα που βρίσκονται στο «στόχαστρο» των επιστημόνων
Οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPIs) αποτελούν μία από τις πιο συχνές συνταγές για στομαχικές διαταραχές παγκοσμίως. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν γνωστά σκευάσματα όπως η ομεπραζόλη, η παντοπραζόλη και η εσομεπραζόλη.
Χρησιμοποιούνται ευρύτατα για την αντιμετώπιση του έλκους του στομάχου, της γαστρίτιδας και της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Πολλοί όμως φορείς, όπως ο FDA και ο EMA, έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις από το 2010 για παρενέργειες που συνδέονται με τη μακροχρόνια χρήση, ειδικά όταν αυτή ξεπερνά τον ένα χρόνο.
Πώς ακριβώς επηρεάζονται οι μεταβολικές λειτουργίες
Οι ουσίες ομεπραζόλη, παντοπραζόλη και εσομεπραζόλη μπλοκάρουν το ένζυμο «H+ K+ ATPase», που είναι γνωστό ως «αντλία πρωτονίων». Αυτό το ένζυμο ρυθμίζει την τελική φάση της παραγωγής υδροχλωρικού οξέος στο στομάχι. Όταν η δράση του αναστέλλεται, η παραγωγή οξέος μειώνεται, προσφέροντας ανακούφιση από τα συμπτώματα γαστρίτιδας, ελκών και παλινδρόμησης.
Ο καθηγητής Angerson Nogueira do Nascimento από το UNIFESP, που συντόνισε τη μελέτη, ανέφερε πως το πιο ανησυχητικό εύρημα ήταν μια σημαντική αύξηση στο ασβέστιο του αίματος των πειραματόζωων. Αυτό θα μπορούσε να υποδηλώνει μια διαταραχή στην ισορροπία του ασβεστίου, πιθανώς λόγω της απομάκρυνσής του από τα οστά, κάτι που ίσως αυξάνει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης μακροπρόθεσμα.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι χρειάζονται περισσότερες και μεγαλύτερης διάρκειας έρευνες για να επιβεβαιωθεί αυτή η συσχέτιση. Η ερευνήτρια Andréa Santana de Brito συμπλήρωσε πως νεότερα φάρμακα στην ίδια κατηγορία, όπως η παντοπραζόλη, φαίνεται να έχουν πιο έντονη και παρατεταμένη δράση, κάτι που ενδέχεται να εντείνει τις πιθανές παρενέργειες.
Η αλόγιστη χρήση ως κεντρικό πρόβλημα
Η ομεπραζόλη κυκλοφορεί στην αγορά πάνω από 30 χρόνια και σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Βραζιλίας όπου έγινε η έρευνα, είναι ευρέως διαθέσιμη χωρίς συνταγή. Πολλοί ασθενείς τη λαμβάνουν για μήνες ή και χρόνια, χωρίς ιατρική επίβλεψη, παρά τις διεθνείς προειδοποιήσεις για ελλείψεις σε βιταμίνη B12, μαγνήσιο και σίδηρο.
Η Brito ξεκαθάρισε πως η πρόθεση δεν είναι να «δαιμονοποιηθεί» το φάρμακο, το οποίο είναι αποτελεσματικό για σοβαρές γαστρικές παθήσεις. Το κύριο πρόβλημα, κατά την ίδια, είναι η εύκολη και συχνά αλόγιστη χρήση του, ακόμα και για ήπια συμπτώματα, και μάλιστα για παρατεταμένες περιόδους. Οι ειδικοί υποστηρίζουν πως οι κίνδυνοι δεν πρέπει να αγνοούνται σε καμία περίπτωση.
Τέλος, οι ερευνητές υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα της ορθολογικής χρήσης αυτών των φαρμάκων και, όταν κρίνεται αναγκαίο, της αξιολόγησης για πρόσθετα συμπληρώματα. Τονίζουν ότι η χρήση τους πρέπει να γίνεται μόνο με ιατρική παρακολούθηση, έτσι ώστε κάθε περίπτωση να αξιολογείται εξατομικευμένα.
