Μια βόλτα στη νότια άκρη της Σαντορίνης αρκεί για να καταλάβει κανείς γιατί η Βλυχάδα συγκεντρώνει τόσα βλέμματα. Εδώ δεν συναντάς την κλασική εικόνα της καλντέρας, αλλά κάτι πολύ πιο άγριο: ένα μέτωπο δύο χιλιομέτρων με σκούρα ηφαιστειακή άμμο, στην άκρη του οποίου υψώνεται ένας τοίχος από ανοιχτόχρωμη τέφρα και ελαφρόπετρα.
Το αποτέλεσμα θυμίζει σκηνικό ταινίας επιστημονικής φαντασίας. Οι παράξενοι σχηματισμοί, που στα νερά του Αιγαίου φαντάζουν σχεδόν εξωγήινοι, είναι έργο της φύσης: προέκυψαν από την απόθεση υλικών στις ηφαιστειακές εκρήξεις – μεταξύ αυτών και της Μινωικής περιόδου, πριν από τουλάχιστον 3.500 χρόνια – και σμιλεύτηκαν για χιλιετίες από τον άνεμο, τη βροχή και τη θάλασσα.
Γι’ αυτό και το συγκεκριμένο κομμάτι ακτής δεν αποτελεί μόνο πόλο έλξης για τους λουόμενους. Οι γεωλόγοι το μελετούν ως πεδίο ηφαιστειακής δραστηριότητας, καθώς στα στρώματα του μετώπου διακρίνονται διαφορετικές φάσεις έκρηξης – από πυροκλαστικά ρεύματα μέχρι ιγνιμβρίτες που αποτέθηκαν σε χαμηλές θερμοκρασίες. Το επιστημονικό ενδιαφέρον, όμως, έχει και την ανάγκη προστασίας του τοπίου, που παραμένει από τα ελάχιστα παρθένα σημεία του νησιού.
Ο επισκέπτης που θα φτάσει ως εδώ βρίσκει μια παραλία με σχετικά ρηχά νερά και οργανωμένα τμήματα με ξαπλώστρες, χωρίς όμως την πλήρη υποδομή ενός θέρετρου. Στο ένα άκρο της, το μικρό λιμανάκι συγκεντρώνει ταβέρνες για φαγητό δίπλα στο κύμα. Αξίζει, επίσης, μια στάση στο Βιομηχανικό Μουσείο Τομάτας, που στεγάζεται σε ένα παλιό εργοστάσιο παραγωγής τοματοπολτού – μια ανάμνηση της αγροτικής παράδοσης του νησιού.
Η απόσταση από τα Φηρά είναι περίπου 13 χιλιόμετρα, με πρόσβαση με αυτοκίνητο, μηχανή ή λεωφορείο. Όσο για την προστασία της περιοχής, οι δικαστικές εξελίξεις των τελευταίων ετών έχουν δείξει το δρόμο: το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά ακύρωσε, με αποφάσεις του το 2022, οικοδομικές άδειες για ξενοδοχείο πάνω από την παραλία, έπειτα από προσφυγές της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού. Η απόφαση αυτή αποτέλεσε ορόσημο στην προσπάθεια να μπει φρένο στην ανεξέλεγκτη δόμηση και να διατηρηθεί αναλλοίωτο το σεληνιακό τοπίο της Βλυχάδας.
