Ο ανενεργός ηφαιστειακός δόμος του Οξυλίθου δεσπόζει στην Κεντρική Εύβοια, λίγα χιλιόμετρα έξω από την Κύμη, θυμίζοντας ότι το νησί δεν φημίζεται μόνο για τα παράλιά του. Ο χαρακτηριστικός κωνικός λόφος, που έχει δώσει το όνομά του και στο χωριό που βρίσκεται στις παρυφές του, είναι ουσιαστικά το αποτύπωμα μιας αρχαίας ηφαιστειακής δραστηριότητας. Σύμφωνα με μελέτη της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, το ηφαιστειακό σύμπλεγμα εκτείνεται σε έκταση 5,16 τετραγωνικών χιλιομέτρων και η δημιουργία του συνδέεται με τη σύγκλιση των τεκτονικών πλακών του Αιγαίου και της Αφρικής, ενώ αποτελείται κυρίως από ανδεσίτη και δακίτη.
Περίπου 100 λεπτά οδικώς από τη Χαλκίδα, ο Οξύλιθος έχει εξελιχθεί σε προορισμό για φυσιολάτρες, γεωλόγους και όσους αναζητούν ένα τοπίο που συνδυάζει το άγριο με το γαλήνιο. Η ανάβαση στην κορυφή, σε υψόμετρο 460 μέτρων, οδηγεί στο εκκλησάκι της Παναγίας της Οξυλιθιώτισσας, γνωστής και ως «Τούρλας». Το εκκλησάκι χτίστηκε πριν από περίπου 200 χρόνια, με τους κατοίκους των γύρω οικισμών -Οξύλιθος, Κληματάρι, Κήποι, Άνω και Κάτω Κουρούνι, Ποταμιά- να το μεταφέρουν πέτρα-πέτρα μέχρι το ψηλότερο σημείο του δόμου.
Από εκεί ψηλά, η πανοραμική θέα των 360 μοιρών αγκαλιάζει τον καταπράσινο κάμπο της Κύμης και το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου, δημιουργώντας ένα σκηνικό που δεν θυμίζει σε τίποτα την εκρηκτική του προέλευση. Το λοφίσκο παραμένει ανενεργό εδώ και εκατομμύρια χρόνια, αφήνοντας πίσω ένα από τα πιο ιδιαίτερα γεωλογικά μνημεία του νησιού.
