Η υποχώρηση του Δούναβη δεν είναι πια ένας ακόμη στατιστικός δείκτης της ξηρασίας. Έγινε πρόβλημα ενεργειακής ασφάλειας, με την Ουγγαρία να βάζει σε αναστολή τον μεγαλύτερο πυρηνικό σταθμό της χώρας και τη Ρουμανία να κλείνει μονάδες στον Τσερνάβοντα. Το νερό που λείπει από τις κοίτες μεταφράζεται άμεσα σε λιγότερο ρεύμα στο δίκτυο, σε μια περίοδο που η ζήτηση παραμένει υψηλή.
Στη Βουδαπέστη, η στάθμη έπεσε στα 23 εκατοστά και έσπασε το αρνητικό ρεκόρ του 2018, όταν είχε φτάσει στα 33. Ο πυρηνικός σταθμός Paks, που καλύπτει σχεδόν το 50% των αναγκών της χώρας σε ηλεκτρισμό, αναγκάστηκε να περιορίσει την ισχύ του και να σταματήσει τη λειτουργία αντιδραστήρων. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η διακοπή μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες, όσο τα επίπεδα του ποταμού παραμένουν χαμηλά.
Ο πρωθυπουργός Πέτερ Μάγκιαρ μίλησε για ενδεχόμενη ενεργειακή κρίση και ζήτησε από τους πολίτες να περιορίσουν την κατανάλωση ρεύματος. Στη Ρουμανία, το Υπουργείο Ενέργειας ανακοίνωσε ότι η ροή του Δούναβη έπεσε στο ένα τρίτο του μέσου όρου του Ιουλίου, στα 1.630 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Μονάδα του σταθμού Τσερνάβοντα τέθηκε εκτός λειτουργίας για λόγους ασφαλείας και υπήρξαν προειδοποιήσεις ακόμη και για διακοπές ρεύματος διάρκειας μίας έως δύο εβδομάδων.
Για να ενισχυθεί η ψύξη των εγκαταστάσεων, οι ρουμανικές αρχές προχώρησαν σε ελεγχόμενη έκρηξη στον Παλιό Δούναβη, με στόχο να εκτραπεί μεγάλος όγκος νερού προς τον πυρηνικό σταθμό. Η τακτική αυτή δείχνει πόσο ακραίες γίνονται οι παρεμβάσεις όταν το ποτάμι δεν μπορεί να καλύψει ούτε τις βασικές ανάγκες.
Η ναυσιπλοΐα σχεδόν σταμάτησε
Δεν είναι μόνο η ενέργεια. Τα φορτηγά πλοία στα χαμηλότερα τμήματα του Δούναβη έχουν σταματήσει σχεδόν εξ ολοκλήρου τη λειτουργία τους, όπως μεταδίδει το υπουργείο Μεταφορών της Ουγγαρίας. Τα τουριστικά κρουαζιερόπλοια δένουν σε απομακρυσμένες θέσεις, ενώ στη Βουλγαρία, τη Σερβία και την Ουγγαρία έχουν καταγραφεί προσαράξεις και πλοία που ακινητοποιήθηκαν σε αβαθή.
Ο Adrian Maizel, από την υπηρεσία παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας στον Δούναβη, περιέγραψε την κατάσταση ως εξαιρετική, εξηγώντας ότι γίνονται συνεχείς βυθοκορήσεις για να διατηρηθεί τουλάχιστον ένα στενό κανάλι για τα πλοία. Το κόστος μεταφοράς έχει εκτοξευθεί: οι εταιρείες αναγκάζονται να ταξιδεύουν με μειωμένη χωρητικότητα, έως και 50-80% κενά, ή να χρησιμοποιούν επιπλέον σκάφη για τα ίδια φορτία.
Στη Σερβία, τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια Đerdap I και Đerdap II κατέγραψαν απότομη πτώση στην παραγωγή τους. Η Αθήνα -αν και εκτός της άμεσης λεκάνης του ποταμού- παρακολουθεί τις εξελίξεις, καθώς οι επιπτώσεις στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας και εμπορευμάτων δεν αργούν να περάσουν τα σύνορα.
Η κατάσταση στη Βουλγαρία είναι ελαφρώς καλύτερη: ο πυρηνικός σταθμός Kozloduy συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά και οι εκτιμήσεις του υπουργείου Ενέργειας της χώρας λένε ότι δεν θα επηρεαστεί σημαντικά για τουλάχιστον τρεις εβδομάδες.
Ο Ρήνος και το κόστος για τη βιομηχανία
Στον Ρήνο, τα πράγματα δεν είναι καλύτερα. Στο Κάουμπ, νοτίως του Κόμπλεντς, η χαμηλή στάθμη καθιστά αδύνατη τη διέλευση μεγάλων φορτηγίδων με πλήρες φορτίο. Η BASF, που το 2018 είχε μειώσει την παραγωγή στο συγκρότημα του Λούντβιχσχαφεν για τον ίδιο λόγο, έχει ήδη στηρίξει εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς, αλλά με σαφώς υψηλότερο κόστος. Μικρότερες φορτηγίδες και μεταφορά μέσω σιδηροδρόμου μπαίνουν στο παιχνίδι, όμως οι τιμές ανεβαίνουν.
Το ποτάμι αποκαλύπτει επίσης ό,τι έκρυβε για δεκαετίες. Στο χωριό Ριάχοβο της βόρειας Βουλγαρίας, κάτοικος εντόπισε οστά από αρχαίο μαλλιαρό μαμούθ στην κοίτη του Δούναβη, με ειδικούς από το Περιφερειακό Ιστορικό Μουσείο της Ρούσε να σπεύδουν στο σημείο. Έχουν εμφανιστεί βράχοι, παλιά ναυάγια, ακόμη και βόμβα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο Πάδος στην Ιταλία συνεχίζει να βρίσκεται κάτω από ιστορικά χαμηλά, με προβλήματα στην άρδευση και διείσδυση θαλασσινού νερού στο δέλτα. Όπως σημειώνει το Bloomberg, επικαλούμενο τον οικονομολόγο Κάρστεν Μπρζέσκι, «η ζέστη και η ξηρασία αποτελούν έναν νέο κίνδυνο για την ανάπτυξη».
Τα μετεωρολογικά μοντέλα δείχνουν νέες περιόδους υψηλής πίεσης και περιορισμένων βροχοπτώσεων, ενώ οι θερμοκρασίες αναμένεται να παραμείνουν πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα. Η επιστροφή στην κανονικότητα, σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, προϋποθέτει παρατεταμένες και γενικευμένες βροχοπτώσεις. Μέχρι τότε, οι ευρωπαϊκές αρχές διαχειρίζονται μια κρίση που δεν είναι πλέον μόνο περιβαλλοντική, αλλά βαθιά οικονομική και ενεργειακή.
