Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων έχει μπει σε τροχιά φθινοπωρινών εκκαθαρίσεων. Οι ελεγκτικές υπηρεσίες τρέχουν τις διασταυρώσεις των φετινών φορολογικών δηλώσεων με όσα δήλωσαν οι πολίτες τα προηγούμενα χρόνια και, όπως προκύπτει από τις εντολές που έχουν δοθεί, το βάρος πέφτει στις ανοιχτές υποθέσεις του 2020. Το έτος αυτό παραγράφεται στο τέλος του χρόνου, οπότε όποιος έχει εκκρεμότητες πρέπει να περιμένει ειδοποιητήριο για εξηγήσεις.
Μόλις ολοκληρωθούν οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις, θα σταλούν ραβασάκια στους υπόχρεους. Όσοι δεν πείσουν την εφορία ότι οι αποκλίσεις δικαιολογούνται, θα βρεθούν αντιμέτωποι με φόρους, πρόστιμα και προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής. Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στα εισοδήματα εντός συνόρων.
Το βλέμμα στραμμένο στο εξωτερικό
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν και όσοι αποκτούν χρήματα από το εξωτερικό χωρίς να τα δηλώνουν. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους τόκους καταθέσεων, που όταν είναι υψηλοί προδίδουν μεγάλα ποσά στις τράπεζες του εξωτερικού, αλλά και σε συντάξεις και μισθούς που καταβάλλονται από ξένα κράτη. Η Ελλάδα συμμετέχει στο διεθνές δίκτυο αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών που καλύπτει 93 χώρες, από την Ελβετία μέχρι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, και από εκεί αντλούνται δεδομένα για τόκους, μερίσματα και επενδύσεις κατοίκων εσωτερικού.
Οι έλεγχοι δεν σταματούν εκεί. Στόχος είναι και οι μισθωτοί με αδήλωτα αναδρομικά, οι ιδιοκτήτες ακινήτων που κρύβουν ενοίκια ή βραχυχρόνιες μισθώσεις, αλλά και επαγγελματίες με μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ. Η λογική πίσω από τις διασταυρώσεις είναι απλή: τα δηλωθέντα εισοδήματα συγκρίνονται με τις δαπάνες διαβίωσης και όπου η απόκλιση είναι μεγάλη, η υπόθεση παίρνει τον δρόμο της ελεγκτικής διαδικασίας.
Τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται είναι πλέον ψηφιακά. Αλγόριθμοι αντιπαραβάλλουν τις φορολογικές δηλώσεις με δεδομένα από τράπεζες, εργοδότες, ασφαλιστικά ταμεία και φορείς του Δημοσίου. Το σύστημα BANCAPP δίνει στην ΑΑΔΕ πρόσβαση σε τραπεζικές κινήσεις και καταθέσεις, ενώ οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου -όπως η ανάλυση της καθαρής θέσης και της ρευστότητας- μπαίνουν στο παιχνίδι όταν οι πρώτες διασταυρώσεις βγάλουν σημαντικές αποκλίσεις. Για κάθε φορολογούμενο δημιουργείται ένας ολοκληρωμένος ηλεκτρονικός φάκελος με περιουσιακά στοιχεία, δαπάνες και συναλλαγές.
Όσοι κληθούν να δώσουν εξηγήσεις θα πρέπει να προσκομίσουν τα δικαιολογητικά τους στην αρμόδια ΔΟΥ ή ΚΕΦΟΔΕ. Ο φορολογικός έλεγχος έρχεται μόνο αν οι απαντήσεις δεν κριθούν επαρκείς. Οι υποθέσεις με μεγάλες αποκλίσεις δεν κλείνουν με την πρώτη ανάγνωση των στοιχείων – παραπέμπονται σε δεύτερο στάδιο, όπου εφαρμόζονται οι έμμεσες τεχνικές προσδιορισμού εισοδήματος.
Οι φοροτεχνικοί πάντως ήδη προειδοποιούν τους πολίτες να προσέξουν τις λεπτομέρειες των δηλώσεών τους. Το εύρος των διασταυρώσεων δεν καλύπτει πια μόνο τους κλασικούς τραπεζικούς λογαριασμούς, αλλά και ψηφιακές πλατφόρμες πληρωμών, κρυπτονομίσματα και ακίνητη περιουσία.
