Το «κυνήγι» μιας φοιτητικής κατοικίας ξεκινά και φέτος με άσχημους οιωνούς για χιλιάδες οικογένειες. Μόλις ανακοινώθηκαν οι βάσεις εισαγωγής στα πανεπιστήμια, η ζήτηση για μικρά και οικονομικά διαμερίσματα εκτοξεύτηκε, ενώ η προσφορά παραμένει στάσιμη — με τα ενοίκια να έχουν ήδη πάρει την ανιούσα από τα προηγούμενα χρόνια. Ο συνδυασμός αυτός μετατρέπει πλέον την εύρεση στέγης σε διαδικασία που θυμίζει περισσότερο αγώνα δρόμου παρά αναζήτηση.
Στο κέντρο της Αθήνας, ένα στούντιο 25 έως 40 τετραγωνικών μέτρων κοστίζει κατά μέσο όρο 440 ευρώ τον μήνα. Όσοι ψάχνουν λίγο μεγαλύτερο χώρο, έως 60 τετραγωνικά, θα πρέπει να υπολογίζουν περί τα 630 ευρώ, με την ετήσια αύξηση να αγγίζει το 7,3%. Στη Θεσσαλονίκη τα πράγματα είναι οριακά καλύτερα, με τα στούντιο να ξεκινούν συνήθως από τα 350 ευρώ — αν και οι διαθέσιμες επιλογές σε αυτή την τιμή εξαντλούνται γρήγορα.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα. Σε τουριστικούς προορισμούς με πανεπιστημιακές σχολές, όπως το Ρέθυμνο, τα Χανιά, η Κέρκυρα και η Ρόδος, η βραχυχρόνια μίσθωση έχει αποσύρει μεγάλο μέρος των μικρών ακινήτων από την αγορά. Εκεί τα ενοίκια για τα λίγα διαθέσιμα διαμερίσματα ξεκινούν από τα 450-550 ευρώ και μπορούν να φτάσουν ακόμη και στα 800-850 ευρώ μηνιαίως.
Το χρονικό πρόβλημα της έλλειψης προσφοράς
Η εικόνα αυτή δεν είναι καινούργια για όσους παρακολουθούν την αγορά ακινήτων. «Είναι αλήθεια ότι εδώ τα τελευταία τέσσερα χρόνια πάντα ήταν πρόβλημα οι φοιτητικές κατοικίες, αλλά δεν είχαμε αυτή την αύξηση των τιμών, ειδικά στα μικρά ακίνητα», λέει χαρακτηριστικά ο Μάνος Κρανίδης, εκπρόσωπος Τύπου της ΠΟΜΙΔΑ και πολιτικός μηχανικός. Ο ίδιος αποδίδει την κατάσταση σε μια σειρά παραγόντων: την οικονομική κρίση που σταμάτησε την ανέγερση νέων κτιρίων, την επέκταση της βραχυχρόνιας μίσθωσης, αλλά και κοινωνικές αλλαγές όπως τα διαζύγια και η αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών. «Η ουσία είναι ότι βασικά δεν υπάρχουν μικρά σπίτια», τονίζει.
Η διαπίστωση αυτή αποτυπώνεται και στα νούμερα. Η συσσωρευτική αύξηση των ζητούμενων μισθωμάτων για κατοικίες έως 50 τετραγωνικών μέτρων από το 2017 προσεγγίζει πλέον το 70%-75%, ενώ στην Αττική μόλις ένα στα πέντε διαθέσιμα ακίνητα προς ενοικίαση έχει επιφάνεια που να εξυπηρετεί φοιτητή. Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν το 98% των μικρών κατοικιών που βγαίνουν στην αγορά να ζητείται με μίσθωμα άνω των 400 ευρώ.
Οι συμβουλές των μεσιτών και οι παγίδες
Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι επαγγελματίες της αγοράς συνιστούν άμεση κινητοποίηση. Όπως εξηγεί ο Τάσος Παππάς από τη Lionbridge Real Estate, όσο περνάει ο καιρός οι επιλογές λιγοστεύουν, καθώς η αναμονή οδηγεί στη μείωση των διαθέσιμων ακινήτων. Παράλληλα, ο Γιώργος Καρασαββίδης από την Tzeli Home Real Estate επισημαίνει ότι το ύψος του ενοικίου δεν θα πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα: το κόστος μετακίνησης και η τοποθεσία παίζουν εξίσου καθοριστικό ρόλο στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η ΠΟΜΙΔΑ προτείνει, μεταξύ άλλων, να εξεταστεί σοβαρά το ενδεχόμενο της συγκατοίκησης, μια λύση ευρέως διαδεδομένη διεθνώς, ενώ υπογραμμίζει την απουσία φοιτητικής στεγαστικής μέριμνας και επίσημων κρατικών πλατφορμών αντιστοίχισης ζήτησης και προσφοράς.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στο θέμα των απατών. Οι σύλλογοι μεσιτών προειδοποιούν τους γονείς να μην καταβάλλουν προκαταβολές σε αγνώστους μέσω social media, καθώς τα κρούσματα εξαπάτησης πληθαίνουν. Η συμβουλή τους είναι μία: καμία πληρωμή πριν από φυσική αυτοψία του ακινήτου κατά τη διάρκεια της ημέρας και έλεγχο της ταυτότητας του ιδιοκτήτη.
Το οικονομικό βάρος για μια οικογένεια που στέλνει το παιδί της σε άλλη πόλη είναι πλέον δυσβάσταχτο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του προέδρου του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, Θεμιστοκλή Μπάκα, το συνολικό ετήσιο κόστος διαβίωσης ενός φοιτητή —ενοίκιο, διατροφή, λογαριασμοί, μετακινήσεις— σε πόλεις όπως η Πάτρα μπορεί να φτάσει τα 12.000 με 13.200 ευρώ. Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της, περίπου 7 στους 10 νέους ηλικίας 18-34 ετών στην Ελλάδα συνεχίζουν να μένουν στο πατρικό τους, με τη χώρα να καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ.
