Το σχολείο καλείται να μετατραπεί σε ένα «εργαστήρι» δεξιοτήτων, ικανό να θωρακίσει τη νέα γενιά απέναντι στην καταιγίδα της παραπληροφόρησης. Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, έθεσε το ζήτημα στο επίκεντρο του Athens Alitheia Forum, προειδοποιώντας πως η ψηφιακή εποχή και η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελούν απλώς τεχνολογικές εξελίξεις, αλλά μια νέα πραγματικότητα που απαιτεί ριζική αλλαγή στον τρόπο που διδάσκεται η ενημέρωση.
Η μάχη για την κριτική σκέψη
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε το πρόγραμμα «Κριτικοί Αναγνώστες», μια πρωτοβουλία του Εργαστηρίου Ειρηνευτικής Δημοσιογραφίας του ΑΠΘ που στηρίζεται από το Υπουργείο Παιδείας, τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης και την ΕΣΗΕΑ. Η υπουργός εξήγησε πως η στόχευση είναι πρακτική: οι μαθητές πρέπει να μάθουν να διαχωρίζουν την αρθρογραφία από τη δημοσιογραφία, συνθέτοντας οι ίδιοι αξιόπιστο περιεχόμενο. Μετά την πιλοτική εφαρμογή σε 30-35 σχολεία, η πρόθεση είναι η επέκταση της δράσης από τη νέα σχολική χρονιά, ώστε οι μαθητές να αποκτήσουν αντισώματα απέναντι σε κάθε είδους διαστρέβλωση.
Η Δήμητρα Δημητρακοπούλου από το MIT έδωσε μια άλλη διάσταση, συνδέοντας την τοξικότητα του διαδικτύου με τη βαθιά κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Σύμφωνα με την ίδια, η Παιδεία λειτουργεί ως το μοναδικό αντίδοτο στην πόλωση, καθώς διδάσκει τη δημοκρατική συνύπαρξη και τον διάλογο. Η ανάγκη για φιλτράρισμα της πληροφορίας είναι πλέον ζήτημα εθνικής ασφάλειας, καθώς το ψέμα μπορεί να πλήξει κρίσιμες υποδομές και να εξαπατήσει ακόμη και τους πιο κοντινούς μας ανθρώπους.
Ο ρόλος της οικογένειας
Στον αντίποδα, ο ψυχίατρος Θάνος Ασκητής μετέφερε τη συζήτηση πίσω στο σπίτι, υποστηρίζοντας ότι η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στις οικογενειακές σχέσεις. Το συναισθηματικό έλλειμμα και η εμμονή των γονέων με τις σχολικές επιδόσεις αφήνουν τα παιδιά απροστάτευτα, οδηγώντας τα σε μια ανεξέλεγκτη και συχνά επικίνδυνη χρήση του διαδικτύου. Όπως σημείωσε, η έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας στο σπίτι αφήνει το διαδίκτυο να υποκαθιστά τους γονείς, μετατρέποντας τα παιδιά σε δέκτες ελεγχόμενων και συχνά επιβλαβών μηνυμάτων.
Η εκπαίδευση, λοιπόν, δεν μπορεί να είναι μόνο υπόθεση της σχολικής αίθουσας. Απαιτείται μια ευρύτερη συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικών και γονέων, ώστε τα παιδιά να μην «κλέβουν» χρόνο από την παιδική τους ηλικία για να αναλάβουν ρόλους που δεν τους αναλογούν. Η θωράκιση απέναντι στο ψηφιακό ψέμα ξεκινά από την καλλιέργεια ήθους και αξιών, στοιχεία που αποτελούν τη βάση για κάθε μελλοντικό πολίτη.
