Η Ουγκάντα μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης ως ο πρώτος προορισμός εκτός Ευρώπης για ευρωπαϊκά κέντρα επιστροφής μεταναστών με απορριφθείσες αιτήσεις ασύλου. Ο σχεδιασμός θέλει την πρώτη δομή να λειτουργεί από το 2027, με την Ελλάδα να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της πρωτοβουλίας.
Στο εγχείρημα συμμετέχουν, εκτός από την Αθήνα, η Γερμανία, η Αυστρία, η Ολλανδία και η Δανία. Οι διαπραγματεύσεις με την αφρικανική χώρα είναι σε εξέλιξη και, όπως μεταδίδουν διπλωματικές πηγές στην «Καθημερινή», το σχήμα προβλέπει οικονομική συμφωνία που θα στηρίξει τη λειτουργία της εγκατάστασης.
Το κέντρο σχεδιάζεται να ξεκινήσει πιλοτικά με δυναμικότητα 5.000 έως 10.000 ατόμων. Πρόκειται για ανθρώπους που έχουν εξαντλήσει τις διαδικασίες ασύλου στις χώρες πρώτης υποδοχής και έχουν λάβει οριστική αρνητική απόφαση.
Άλλωστε, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος: μόλις ένας στους πέντε επαναπατρίζεται επιτυχώς, καθώς πολλές τρίτες χώρες αρνούνται ή καθυστερούν να παραλάβουν τους πολίτες τους.
Ο δρόμος προς την Κοπεγχάγη
Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κομβικές για την πορεία των συνομιλιών. Οι υπουργοί Μετανάστευσης των πέντε χωρών θα συναντηθούν στις 4 Σεπτεμβρίου στην Κοπεγχάγη για να αξιολογήσουν την πρόοδο.
Παράλληλα, έως τα τέλη Σεπτεμβρίου αναμένεται να ταξιδέψουν στην Αφρική τεχνικά κλιμάκια, με αντικείμενο τις τελευταίες λεπτομέρειες της συμφωνίας.
Το μοντέλο δεν είναι χωρίς προηγούμενο, αν και τα παραδείγματα του παρελθόντος δεν είναι ενθαρρυντικά. Η Βρετανία είχε επιχειρήσει αντίστοιχη συμφωνία με τη Ρουάντα, ενώ η Ιταλία προχώρησε με την Αλβανία σε δομές για τη διαχείριση μεταναστευτικών υποθέσεων. Και στις δύο περιπτώσεις προέκυψαν σοβαρά νομικά ζητήματα.
Ο ρόλος του Πλεύρη στις συζητήσεις
Την ελληνική πλευρά χειρίζεται ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, ο οποίος έχει παρουσιάσει αναλυτικό σχέδιο για τη δημιουργία της δομής και αποτελεί τον βασικό συνομιλητή των υπόλοιπων τεσσάρων κυβερνήσεων.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποτελεί κομμάτι της ευρύτερης ευρωπαϊκής προσπάθειας για όσους έχουν πάρει απορριπτική απόφαση στο άσυλο και παραμένουν εγκλωβισμένοι στην Ευρώπη. Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο που διαμορφώθηκε τον Ιούνιο επιχειρεί να καθορίσει τους όρους υπό τους οποίους μπορούν να πραγματοποιούνται τέτοιες μεταφορές εκτός Ε.Ε., με τα κράτη-μέλη να αναλαμβάνουν πλήρως τη χρηματοδότηση των δομών, όπως επισημαίνεται και σε αναλύσεις στο.
