Η αγορά πετρελαίου λειτούργησε πριν καν ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις. Το βαρέλι του Μπρεντ υποχώρησε κατά 5,26% στα 79,36 δολάρια, στο χαμηλότερο επίπεδο από τις 10 Ιουλίου, καθώς οι επενδυτές ποντάρουν στην αποκλιμάκωση έπειτα από εβδομάδες εντάσεων που έφεραν τις ΗΠΑ και το Ιράν στα πρόθυρα σύγκρουσης.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος μιλώντας στους δημοσιογράφους στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. «Έχει σημειωθεί πρόοδος στις συνομιλίες αυτές, αλλά δεν υπάρχει ακόμη κάτι οριστικό. Ελπίζουμε ότι θα συμβεί πολύ σύντομα», είπε χαρακτηριστικά. Ακόμη πιο αισιόδοξος ήταν ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος μίλησε στο CNBC για συμφωνία που θα μπορούσε να κλειστεί «σήμερα ή αύριο» και να «ξανανοίξει το στενό».
Στο παρασκήνιο κινούνται τρεις χώρες. Το Κατάρ, το Πακιστάν και το Ομάν μεσολαβούν, με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών του εμιράτου, Ματζίντ αλ Ανσάρι, να κάνει λόγο για προσπάθειες «σε εξέλιξη» ώστε να βρεθεί βραχυπρόθεσμη λύση. Το βράδυ της Τρίτης, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι, με το παλάτι να κάνει λόγο για «αποκλιμάκωση των εντάσεων» και «επαναπροσέγγιση των δύο πλευρών».
Τι ζητά η Τεχεράνη
Η ιρανική πλευρά δεν βιάζεται να επιστρέψει στην προπολεμική κατάσταση και διαμηνύει ότι θέλει να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού. Σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν το περιεχόμενο των συνομιλιών, το προσωρινό σχέδιο προβλέπει ότι τα πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο θα χρησιμοποιούν διάδρομο κοντά στις ιρανικές ακτές, υπό τον έλεγχο της Τεχεράνης. Τα εξερχόμενα, αντίθετα, θα κινούνται μέσω διαδρόμου πλησιέστερα στις ακτές του Ομάν.
Η κυβέρνηση του Ιράν θέτει, ωστόσο, και άλλους όρους. Ζητεί την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των λιμανιών της στον Περσικό Κόλπο και προβάλλει την ανάγκη καταβολής «τέλους υπηρεσιών» – όπως λένε Ιρανοί αξιωματούχοι δεν πρόκειται για διόδια – για την κάλυψη του περιβαλλοντικού κόστους της ναυσιπλοΐας, της ασφάλειας των εμπορικών πλοίων και των λειτουργικών δαπανών του συστήματος. Απαιτήσεις που η Ουάσιγκτον απορρίπτει, καθώς αντίκεινται στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας.
«Είμαστε στο σημείο να καταλήξουμε σε συμφωνία για πορεία αποδεκτή κι από τα δύο μέρη – ούτε τη βόρεια, ούτε τη νότια – με σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων κάθε χώρας και την εγγύηση των εθνικών συμφερόντων μας και της ασφάλειάς μας», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ, Μπαγαεΐ, το σαββατοκύριακο. Η Τεχεράνη ζητά, μεταξύ άλλων, την πλήρη επιστροφή των δύο πλευρών στο πλαίσιο των 14 σημείων του Μνημονίου Κατανόησης της Ισλαμαμπάντ.
Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Fox News την 1η Αυγούστου, ο Ρούμπιο πρόβαλε μάλιστα την ιδέα μιας μόνιμης γεωπολιτικής μετατόπισης εκτός του Ορμούζ, από τα οποία διερχόταν περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Κίνηση που, αν προχωρήσει, θα αλλάξει τις ισορροπίες στην ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
Νέο μέτωπο στην Ερυθρά Θάλασσα
Την ώρα που τα διπλωματικά κανάλια δουλεύουν υπερωρίες, ένα δεύτερο μέτωπο παραμένει ανοιχτό. Ινδικό πλοίο βυθίστηκε στην Ερυθρά Θάλασσα έπειτα από επίθεση, με υεμενίτη αξιωματούχο να επιβεβαιώνει το περιστατικό στο Γαλλικό Πρακτορείο. Οι ινδικές αρχές ανακοίνωσαν ότι τα 14 μέλη του πληρώματος διασώθηκαν, ενώ η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης απέδωσε την ευθύνη στους Χούθι.
Το σιιτικό κίνημα, που πρόσκειται στο Ιράν, είχε ανακοινώσει στις 20 Ιουλίου την επιβολή αποκλεισμού στα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας, προτού επιτεθεί σε πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια του βασιλείου. Το Ριάντ απάντησε με βομβαρδισμούς εναντίον στρατιωτικών υποδομών των ανταρτών και ανακοίνωσε τη δημιουργία ναυτικής συμμαχίας. Η επανέναρξη των εχθροπραξιών στα μέσα Ιουλίου ήρθε να προστεθεί στο ήδη τεταμένο σκηνικό που δημιούργησε η κρίση στο Ορμούζ.
