Η Ρώμη δεν περιορίστηκε σε δηλώσεις συμπαράστασης αυτή τη φορά. Η απόφαση για τα ιταλικά σύνορα είχε προαναγγελθεί από την Πέμπτη, όταν η Τζόρτζια Μελόνι είχε σπεύσει πρώτη από όλους τους Ευρωπαίους ηγέτες να σχολιάσει τις εικόνες από τον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, και ήρθε να επικυρωθεί μετά τη συνεδρίαση της αρμόδιας Επιτροπής για τη Μετανάστευση και την Ασφάλεια των Συνόρων, υπό τον υπουργό Εσωτερικών Ματέο Πιαντεντόζι.
«Είμαστε έτοιμοι να παρέμβουμε με έκτακτα μέτρα για την υπεράσπιση των συνόρων και της ασφάλειας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής της Συνθήκης Σένγκεν με την Ισπανία», είπε η ίδια, προσθέτοντας ότι «στην παράνομη μετανάστευση δεν θα υποχωρήσουμε ούτε ενός χιλιοστού».
Πρακτικά, το μέτρο αφορά κυρίως τις αεροπορικές και ακτοπλοϊκές μετακινήσεις μεταξύ των δύο χωρών, αφού Ιταλία και Ισπανία δεν μοιράζονται χερσαία σύνορα. Σε πτήσεις και δρομολόγια πορθμείων αναμένονται πρόσθετοι έλεγχοι ταυτοπροσωπίας, σε μια κίνηση που αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς περιορισμούς ανάμεσα σε δύο κράτη-μέλη της ζώνης ελεύθερης μετακίνησης τα τελευταία χρόνια.
Παράλληλα, μετά από τηλεφωνική επικοινωνία του Πιαντεντόζι με τον Γάλλο ομόλογό του, Λοράν Νουνιέζ, συμφωνήθηκε να ενισχυθούν οι έλεγχοι κατά μήκος των χερσαίων συνόρων μεταξύ Ιταλίας και Γαλλίας, ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω μετακίνηση παράτυπων μεταναστών στη νότια Ευρώπη.
Στο ίδιο μήκος κύματος με τη Μελόνι κινήθηκε και ο επικεφαλής της ιταλικής διπλωματίας, Αντόνιο Ταγιάνι, ο οποίος σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ επέκρινε την ισπανική πολιτική που χορήγησε υπηκοότητα σε πάνω από 500.000 παράτυπους μετανάστες, χαρακτηρίζοντάς την «βαθιά λανθασμένη» και επισημαίνοντας ότι «ενθαρρύνει τη διακίνηση ανθρώπων».
Η Μαδρίτη δεν άφησε αναπάντητη την επίθεση. Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών, Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες, κάλεσε τον Ιταλό πρέσβη και του είπε ότι «αυτό το μήνυμα δεν αρμόζει σε υπουργό Εξωτερικών μιας εταίρου και φίλης χώρας, από την οποία αναμένουμε ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και όχι κομματική δημαγωγία». Στο πεδίο, πάντως, οι ισπανικές αρχές έστειλαν στρατιωτικές διμοιρίες στη Θέουτα, ενισχύοντας την αεροπορική και ναυτική επιτήρηση, ενώ αναπτύχθηκαν και ομάδες δυτών για την περιπολία των θαλάσσιων υδάτων.
Ωστόσο, το νομικό πλαίσιο δεν επιτρέπει σε κανένα μεμονωμένο κράτος-μέλος να αποφασίσει μονομερώς την αναστολή συμμετοχής άλλου στην Συνθήκη Σένγκεν· μια τέτοια απόφαση ανήκει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Την ανάγκη να εξεταστεί σοβαρά το ενδεχόμενο αναστολής των ρυθμίσεων έθεσε από την πλευρά της και η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, ενώ η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι δεν θα επιτραπεί σε κανέναν να υπονομεύσει τον έλεγχο στα σύνορα και πρότεινε αποστολή βοήθειας μέσω της Frontex στην Ισπανία.
Η Φινλανδή υπουργός Εσωτερικών, Μάρι Ράντανεν, συντάχθηκε με τη Ρώμη, λέγοντας ότι η Ισπανία «απέτυχε πλήρως να προστατεύσει τα εξωτερικά σύνορα της ζώνης Σένγκεν από τη διείσδυση». Απειλές για αναστολή είχε δεχθεί και η Ελλάδα στη μεταναστευτική κρίση του 2016.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι εξελίξεις έδωσαν πρώτη ύλη για προεκλογικού τύπου μηνύματα. Μιλώντας στο Fox News, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τις εικόνες «φρικτές» και προειδοποίησε ότι «έτσι θα είμαστε εμείς σε τρία χρόνια, αν κερδίσει η λάθος παράταξη», ενώ ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς ανέφερε ότι τα σύνορα των ΗΠΑ «δεν μοιάζουν πλέον με αυτό», προσθέτοντας: «Δόξα τω Θεώ, εξελέγη ο Ντόναλντ Τραμπ».
Με τις φωτιές να μαίνονται στην Ευρώπη και τον πόλεμο να συνεχίζεται στην Ουκρανία και τη γειτονική Μέση Ανατολή, η κρίση στη Θέουτα ήρθε να υπενθυμίσει ότι στη γηραιά ήπειρο τίποτα δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο.
