Με τον όρο «βραδυφλεγή βόμβα» περιγράφει η UNAIDS την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί διεθνώς γύρω από τη μάχη κατά του HIV. Οι δραστικές περικοπές στη χρηματοδότηση απειλούν να τινάξουν στον αέρα δεκαετίες προόδου, την ώρα που η παγκόσμια αναπτυξιακή βοήθεια κατέγραψε πτώση-ρεκόρ 23% το 2025.
Η χρηματοδότηση για τον ίδιο τον HIV συρρικνώθηκε κατά 18% σε έναν χρόνο, φτάνοντας μόλις τα 7,3 δισεκατομμύρια δολάρια – το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών. Τα νούμερα αυτά περιλαμβάνονται στην έκθεση που δόθηκε στη δημοσιότητα με αφορμή τη Διεθνή Διάσκεψη για το AIDS στη Βραζιλία.
Πρόοδος που κινδυνεύει να χαθεί
Τα τελευταία 25 χρόνια η αντιμετώπιση του HIV ήταν η πιο επιτυχημένη ιστορία παγκόσμιας υγείας. Οι θάνατοι που συνδέονται με το AIDS μειώθηκαν κατά 56% από το 2010, φτάνοντας τις 570.000 το 2025, ενώ οι νέες μολύνσεις υποχώρησαν κατά 43% την ίδια περίοδο. Συνολικά 32,1 εκατομμύρια άνθρωποι λαμβάνουν πλέον αντιρετροϊκή θεραπεία.
«Οι θάνατοι που συνδέονται με το AIDS μειώθηκαν κατά 70% από την κορύφωσή τους το 2004, όμως αυτή η πρόοδος απειλείται τώρα μπροστά στις ραγδαίες περικοπές της χρηματοδότησης», τόνισε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες. Και αυτό γιατί περίπου 9 εκατομμύρια άνθρωποι που χρειάζονται θεραπεία εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε αυτήν, σύμφωνα με την εκτελεστική διευθύντρια της UNAIDS, Γουίνι Μπιανίμα.
Μπροστά σε αυτή την εικόνα, η Μπιανίμα επικαλέστηκε στοιχεία του ΟΟΣΑ: η αναπτυξιακή βοήθεια μειώθηκε κατά 23% το 2025, πλήττοντας πρώτα και κύρια χώρες με χαμηλά εισοδήματα και υψηλούς δείκτες μόλυνσης. Σε αυτές τις περιοχές, ο αριθμός των διαγνωστικών εξετάσεων για τον ιό μειώθηκε κατά 22%, ενώ η χρηματοδότηση για τη διάθεση προφυλακτικών κατέρρευσε – σε ορισμένες περιπτώσεις σημειώθηκε πτώση άνω του 90%. Την ίδια ώρα, η λήψη προφυλακτικής αγωγής PrEP μειώθηκε κατά 38% σε 62 χώρες που αναφέρουν στοιχεία στην UNAIDS.
Το βάρος πέφτει στην υποσαχάρια Αφρική
Οι συνέπειες έγιναν ακόμη πιο αισθητές στην υποσαχάρια Αφρική, όπου συμβαίνει περίπου το ήμισυ των νέων μολύνσεων παγκοσμίως. Στο Καμερούν, τη Νιγηρία και τη Ζάμπια, ο αριθμός των ανθρώπων που λαμβάνουν PrEP μειώθηκε περισσότερο από 50%.
Η έκθεση κάνει λόγο για «διαταραχές στη χρηματοδότηση που επηρέασαν σοβαρά την πρόληψη, τις εξετάσεις και βασικά στοιχεία των προγραμμάτων θεραπείας». Οι προβλέψεις, αν δεν ανατραπεί η τάση, είναι αποκαρδιωτικές: μοντελοποιήσεις δείχνουν ότι έως το 2030 μπορεί να υπάρξουν από 4,4 έως 10,8 εκατομμύρια νέες μολύνσεις και εκατοντάδες χιλιάδες επιπλέον θάνατοι.
«Η διεθνής κοινότητα έχει εισέλθει σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και οικονομικής αναταραχής, η οποία απειλεί τις δεκαετίες δύσκολων κατακτήσεων απέναντι στον HIV», σημειώνεται χαρακτηριστικά. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που κάλυπταν περίπου το 75% της παγκόσμιας χρηματοδότησης, προχώρησαν σε προσωρινή αναστολή των προγραμμάτων μετά την επιστροφή Τραμπ, προκαλώντας ανεπανόρθωτες ζημιές ακόμη κι αν κάποιες δράσεις επανήλθαν αργότερα.
