Ένα νέο κεφάλαιο στη σχέση πολιτών και επιχειρήσεων με το Δημόσιο ανοίγει με την ενεργοποίηση της ψηφιακής πλατφόρμας πιστοληπτικής αξιολόγησης. Η σχετική απόφαση φέρει τις υπογραφές του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη και του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, καθορίζοντας με ακρίβεια τα κριτήρια και τη μεθοδολογία υπολογισμού. Από εδώ και στο εξής, η φερεγγυότητα αποκτά συγκεκριμένο αριθμό και γράμμα.
Η λογική πίσω από το σύστημα δεν είναι απλώς η καταγραφή των χρεών. Το νέο εργαλείο θα υπολογίζει την πιθανότητα αθέτησης πληρωμών, βαθμολογώντας τη συνολική οικονομική συμπεριφορά βάσει φορολογικών, ασφαλιστικών και οικονομικών δεδομένων, όπως προκύπτει από τις ανακοινώσεις. Πρόκειται για μια δυναμική εικόνα που δεν μένει στάσιμη σε ένα απλό ποσό οφειλής.
Η διαδικασία παραμένει προαιρετική. Ο ενδιαφερόμενος μπαίνει στην πλατφόρμα μέσω του gov.gr, υποβάλλει αίτηση και δίνει ρητή συγκατάθεση για την άντληση των στοιχείων του. Η απάντηση έρχεται μέσα σε ένα 24ωρο. Το πιστοποιητικό έχει ισχύ τριών μηνών και η βαθμολογία ανανεώνεται βάσει των πιο πρόσφατων οικονομικών δεδομένων. Η ενημέρωση γίνεται τόσο στην εφαρμογή όσο και στη Θυρίδα του Πολίτη.
Η κλίμακα που αλλάζει τους όρους
Στα φυσικά πρόσωπα η κατάταξη ξεκινά από το ΑΑ που σηματοδοτεί εξαιρετική πιστοληπτική ικανότητα και κλείνει στο D για εξαιρετικά χαμηλή φερεγγυότητα. Ανάμεσά τους υπάρχουν οι βαθμίδες Α (πολύ υψηλή), ΒΒ (υψηλή), Β (μέτρια) και C (χαμηλή). Για τα νομικά πρόσωπα η κλίμακα εκτείνεται σε δέκα σκαλοπάτια, προσφέροντας ακόμα πιο λεπτομερή διαβάθμιση του κινδύνου.
Ο αλγόριθμος δεν κάνει διακρίσεις, αλλά συγκρίνει όμοιους με όμοιους. Ένας μισθωτός συγκρίνεται με άλλους μισθωτούς, ένας ελεύθερος επαγγελματίας με ομότιμούς του, μια πολύ μικρή επιχείρηση με άλλες του ίδιου μεγέθους. Το σύστημα παίρνει δεδομένα δύο ετών και αναλύει το ύψος του δηλωμένου εισοδήματος ή κερδών, τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, την περιουσιακή εικόνα και —το κρισιμότερο— τη διαχρονική συνέπεια. Δεν έχει σημασία μόνο το αν κάποιος χρωστά σήμερα, αλλά και το πώς έφτασε ως εδώ και αν η κατάστασή του βελτιώνεται ή επιδεινώνεται.
Παράλληλα με την αξιολόγηση, στη Βουλή έχει κατατεθεί διάταξη για τη δημιουργία της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης Πληρωμών (Ε.Ψ.Π.Π.). Εκεί θα αποτυπώνεται κάθε οφειλή προς την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ, τους δήμους, τις περιφέρειες και τους φορείς του Δημοσίου, με πλήρες ιστορικό πληρωμών και ηλεκτρονικές ειδοποιήσεις. Ο συνδυασμός των δύο εργαλείων σημαίνει πως, για πρώτη φορά, το ιδιωτικό χρέος αποκτά «ταυτότητα» με άμεσες συνέπειες.
Ένα χαμηλό σκορ δεν επιβάλλει κάποια ποινή, αλλά γίνεται σιωπηλός διαπραγματευτής. Σε κάθε μελλοντική συναλλαγή —από μια ενοικίαση έως μια εμπορική σύμβαση— ο αντισυμβαλλόμενος μπορεί να ζητήσει το πιστοποιητικό. Η ύπαρξη ενός ισχυρού ΑΑ λειτουργεί σαν εγγύηση αξιοπιστίας. Αντίθετα, μια χαμηλή κατάταξη ενδέχεται να οδηγήσει σε δυσκολότερους όρους ή ακόμα και σε αποκλεισμό από οικονομικές ευκαιρίες που κάποτε ήταν δεδομένες.
