Η Μόσχα ανεβάζει τους τόνους απέναντι στη Δύση, προειδοποιώντας πως θα αναπτύξει πολεμικά πλοία για να προστατεύσει τα δεξαμενόπλοια του «σκιώδους στόλου» της. Αυτή η κίνηση έρχεται καθώς η πίεση των δυτικών χωρών εντείνεται, με τον Νικολάι Πατρούσεφ, πρώην επικεφαλής της FSB και νυν πρόεδρο του ρωσικού ναυτικού συμβουλίου, να δηλώνει την ετοιμότητα της Ρωσίας να αντιμετωπίσει αυτό που χαρακτηρίζει «δυτική πειρατεία» στις θάλασσες.
Μια απόπειρα αποκλεισμού ή κατάσχεσης ρωσικών πλοίων δεν θα είχε νομική βάση, σύμφωνα με τον Πατρούσεφ, και θα αποτελούσε παραβίαση του διεθνούς δικαίου. «Αν αυτή η κατάσταση δεν επιλυθεί ειρηνικά, το ναυτικό θα σπάσει κάθε αποκλεισμό και θα κινηθεί για να τον εξαλείψει», είπε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αντιποίνων σε ευρωπαϊκά πλοία. Υπενθύμισε πως «πολλά πλοία ταξιδεύουν με ευρωπαϊκές σημαίες» και η Ρωσία μπορεί να αρχίσει να «ενδιαφέρεται» για το φορτίο και τον προορισμό τους, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα κλιμάκωσης προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Ο «σκιώδης στόλος» και οι ρωσικές απειλές
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται ο «σκιώδης στόλος», μια ομάδα περίπου 1.500 γερασμένων δεξαμενόπλοιων με αδιαφανή ιδιοκτησιακά καθεστώτα. Αυτά τα πλοία χρησιμοποιούνται από τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βενεζουέλα για να παρακάμπτουν τις δυτικές κυρώσεις, μεταφέροντας πετρέλαιο σε χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία και η Τουρκία, οι οποίες εισάγουν το 95% του ρωσικού αργού. Περισσότερα από 600 τέτοια πλοία έχουν ήδη τεθεί υπό κυρώσεις από την ΕΕ, τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, περιορίζοντας τα ρωσικά έσοδα.
Οι δυτικοί σύμμαχοι προειδοποιούν ότι τα δεξαμενόπλοια με ελλιπή έγγραφα μπορούν να αντιμετωπιστούν ως πλοία χωρίς σημαία, κάτι που ανοίγει τον δρόμο για πιο επιθετικές παρεμβάσεις στη θάλασσα. Μάλιστα, πρόσφατα περιστατικά περιλαμβάνουν διαρροές πετρελαίου σε ευρωπαϊκά ύδατα, ενώ δυτικοί πλοιοκτήτες έχουν πουλήσει δεξαμενόπλοια στη Ρωσία, αποκομίζοντας δισεκατομμύρια δολάρια. Η Ρωσία έχει δημιουργήσει μια διεθνή ναυτική συμμαχία με πάνω από 1.150 πλοία για να αντισταθεί σε πιθανές παρεμβάσεις, με τον στόλο αυτό να εντοπίζεται συχνά σε ευρωπαϊκά χωρικά ύδατα, όπως αυτά της Δανίας, δημιουργώντας κινδύνους για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα και το περιβάλλον.
Κίνδυνοι κλιμάκωσης και η ευρωπαϊκή ισορροπία
Η απειλή της Ρωσίας να αναπτύξει τον στόλο της για την προστασία των δεξαμενόπλοιων του σκιώδους στόλου στέλνει το μήνυμα ότι το ενεργειακό και το θαλάσσιο μέτωπο μπορούν να γίνουν οι επόμενες μεγάλες εστίες σύγκρουσης. Η Μόσχα κατηγορεί τη Δύση για «πειρατεία» και παραβίαση του διεθνούς δικαίου, βλέποντας τον εαυτό της ως προστάτη της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Για την Ευρώπη, η ισορροπία ανάμεσα στην οικονομική πίεση προς τη Μόσχα και την αποφυγή μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης στη θάλασσα γίνεται ολοένα πιο λεπτή. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν η Ρωσία εμφανίζεται έτοιμη να χαρακτηρίσει τους αντιπάλους της «πειρατές» και τον εαυτό της προστάτη της ναυσιπλοΐας, δημιουργώντας μια γκρίζα ζώνη κινδύνων που ανησυχεί τους εφοπλιστές.
