Ο φόβος της διάλυσης και η πιθανότητα πολιτιστικής εξάλειψης στοιχειώνουν την Ευρώπη, όπως προειδοποίησε ο Γάλλος Υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό. Σε μια κρίσιμη ομιλία του στους Γάλλους πρεσβευτές στο Παρίσι, υπογράμμισε τους κινδύνους που απειλούν την ευρωπαϊκή συνοχή, τόσο από το εξωτερικό όσο και εκ των έσω. Η αναφορά του σε ένα αμερικανικό «μανιφέστο» που προβλέπει την «πολιτιστική εξάλειψη της Ευρώπης» προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.
Παρ’ όλες τις διαβεβαιώσεις του Μπαρό πως ο ευρωπαϊκός πολιτισμός δεν θα σβήσει, η ανησυχία για την «πολιτική οργάνωση» της Ευρώπης είναι έκδηλη. “Σε έναν απρόβλεπτο κόσμο, η σταθερότητά μας, οι επιστημονικές, τεχνολογικές και πολιτιστικές κατακτήσεις μας, βρίσκονται σε κίνδυνο”, είπε χαρακτηριστικά, αφήνοντας να εννοηθεί πως η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Είτε θα βρει τον δρόμο για τη στήριξη της αυτονομίας της είτε θα βρεθεί αντιμέτωπη με απρόβλεπτες συνέπειες.
Σύννεφα στον ορίζοντα: Από Τραμπ μέχρι Πούτιν
Μιλώντας για τις εξωτερικές απειλές, ο Γάλλος Υπουργός δεν δίστασε να κατονομάσει τη Μόσχα του Πούτιν και την Ουάσινγκτον υπό τον Τραμπ ως δυνάμεις που επιδιώκουν να «διαλύσουν τους δεσμούς αλληλεγγύης» της Ένωσης. Παράλληλα, τόνισε την «δημοκρατική κόπωση» ως εσωτερικό πρόβλημα, ένα φαινόμενο που υπονομεύει την ίδια τη δημοκρατική υγεία της Ευρώπης, κάτι που επισημάνθηκε και από τον Γερμανό πρόεδρο.
Ένας κίνδυνος, που μοιάζει να μεγεθύνεται, είναι η πυρηνική διασπορά. Ο Μπαρό έκανε ειδική αναφορά στην λήξη της Συνθήκης New Start τον Φεβρουάριο του 2026 –μετά την αναστολή της από τη Ρωσία το 2023– η οποία άφησε ανεξέλεγκτα τα πυρηνικά οπλοστάσια ΗΠΑ-Ρωσίας. Η κατάσταση αυτή, σε συνδυασμό με την επικείμενη Διάσκεψη Αναθεώρησης του ΤΝΠ («Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών») το καλοκαίρι του 2026, εντείνει τις ανησυχίες για μια νέα κούρσα εξοπλισμών.
Γερμανική οργή και ο κίνδυνος του «άντρου ληστών»
Λίγες μέρες πριν την ομιλία του Γάλλου Υπουργού, ο Γερμανός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαϊερ εξέφρασε ο ίδιος, με πρωτοφανή δριμύτητα, την ανησυχία του για την αμερικανική εξωτερική πολιτική επί Τραμπ. “Η συμπεριφορά των ΗΠΑ αποτελεί μία δεύτερη ιστορική ρήξη, μετά την προσάρτηση της Κριμαίας”, είπε, προειδοποιώντας πως η παγκόσμια τάξη κινδυνεύει να μετατραπεί σε «άντρο ληστών».
Ο πρόεδρος Στάινμαϊερ κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να μην επιτρέψει μια τέτοια εξέλιξη, όπου «οι αδίστακτοι παίρνουν ό,τι θέλουν». Η παγκόσμια δημοκρατική τάξη, όπως τόνισε, δέχεται επίθεση πρωτοφανούς εντάσεως, με χώρες όπως η Βραζιλία και η Ινδία να καλούνται να πάρουν θέση και να υπερασπιστούν το διεθνές δίκαιο. Η Ευρώπη, λοιπόν, βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, όπου η σύμπνοια και η αποφασιστικότητα θα κρίνουν την πορεία της.
