Τα ελληνικά νοικοκυριά μπαίνουν στον μήνα με έναν φόβο που επαναλαμβάνεται: τι γίνεται αν προκύψει ένα έκτακτο έξοδο; Ένας λογαριασμός γιατρού, μια βλάβη στο αυτοκίνητο, ένα απρόοπτο στο σπίτι. Η απάντηση, σύμφωνα με όσα μέτρησε η Eurostat για το 2025, είναι ότι για τους μισούς σχεδόν Έλληνες το δίλημμα δεν έχει καν δεύτερη όψη: το 50,5% του πληθυσμού δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να καλύψει ένα τέτοιο απροσδόκητο κόστος, ποσοστό που φέρνει τη χώρα στην πρώτη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται στη συγκεντρωτική έκθεση για τις κοινωνικές συνθήκες που έδωσε στη δημοσιότητα την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία. Σε αυτή την εικόνα οικονομικής ασφυξίας προστίθεται και η ετήσια έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Φεβρουάριο και κατέγραψε αντίστοιχες τάσεις στα νοικοκυριά.
Στον δείκτη του κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη χειρότερη θέση της ΕΕ με 27,5%, πίσω μόνο από τη Βουλγαρία που καταγράφει 29%. Οι επόμενες χώρες είναι η Ρουμανία στο 27,4%, η Λιθουανία στο 26,3%, η Ισπανία στο 25,7% και η Λετονία στο 24,7%. Στον αντίποδα, στην Τσεχία το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 11,5%.
Το τρίμηνο των καλοκαιρινών διακοπών αποτυπώνει επίσης το μέγεθος του προβλήματος. Το 27,5% του πληθυσμού της ΕΕ δεν είχε πέρυσι τη δυνατότητα να πληρώσει έστω μία εβδομάδα διακοπών μακριά από το σπίτι. Εδώ η Ελλάδα βρίσκεται δεύτερη με 46,6%, πίσω από τη Ρουμανία που φτάνει το 61,4%. Βουλγαρία και Ουγγαρία ακολουθούν με 39,1%, ενώ στην άλλη άκρη της λίστας βρίσκονται Ολλανδία (12,8%), Σουηδία (12,4%) και Λουξεμβούργο (10,6%).
Το κόστος στέγασης παραμένει το μεγάλο βαρίδι. Στην Ελλάδα το ποσοστό των νοικοκυριών που καθυστερούν πληρωμές για δάνεια, ενοίκια ή λογαριασμούς κοινής ωφέλειας αγγίζει το 43%, όταν ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι μόλις 9%. Σύμφωνα με έρευνα του ΙΟΒΕ, το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα: όσοι βρίσκονται κάτω από το 60% του μέσου εισοδήματος δαπανούν περίπου το 60% των χρημάτων τους μόνο για στέγαση.
Τη δική της εικόνα δίνει και το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ στην έρευνα για το εισόδημα και τις δαπάνες διαβίωσης. Εκεί, το 62,1% των νοικοκυριών δήλωσε ότι το μηνιαίο εισόδημά του δεν επαρκεί για ολόκληρο τον μήνα, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 60% που είχε καταγραφεί το 2024. Για αυτά τα νοικοκυριά, το εισόδημα φτάνει κατά μέσο όρο μόλις για 18 ημέρες. Παράλληλα, το 12,1% παραδέχεται ότι δεν καλύπτει ούτε τις βασικές του ανάγκες και το 55,7% αδυνατεί ή δυσκολεύεται πάρα πολύ να αντιμετωπίσει ένα έκτακτο κόστος της τάξης των 500 ευρώ.
Στην ίδια έκθεση της Eurostat περιλαμβάνονται και δεδομένα για το μεταναστευτικό. Οι πρώτες αιτήσεις ασύλου στην Ελλάδα έφτασαν το 2025 τις 55.400, αριθμός που μεταφράζεται στο υψηλότερο ποσοστό αιτήσεων ανά 100.000 κατοίκους σε ολόκληρη την ΕΕ.
