Τεχεράνη και Πεκίνο είχαν ξεκινήσει τις συζητήσεις για φορητούς αντιαεροπορικούς πυραύλους τουλάχιστον δύο χρόνια νωρίτερα. Όμως εκείνο που έδωσε ώθηση ώστε να μπουν οι υπογραφές ήταν ο 12ήμερος πόλεμος του Ιουνίου ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν. Αυτό αποκαλύπτουν έξι πηγές που μίλησαν στο Reuters, τρεις εκ των οποίων αξιωματούχοι με άμεση ενημέρωση από την ιρανική κυβέρνηση.
Έτσι, μέσα στις επόμενες εβδομάδες, η Ισλαμική Δημοκρατία αναμένεται να παραλάβει την πρώτη παρτίδα έως και 400 κινεζικών εκτοξευτών MANPADS, φορητών συστημάτων αεράμυνας που εκτοξεύονται από τον ώμο. Το συμβόλαιο, αξίας 60-70 εκατομμυρίων δολαρίων, υπογράφηκε μέσω της εταιρείας Zhongqing Baoshang International Investment με έδρα το Χονγκ Κονγκ, η οποία λειτούργησε ως μεσάζων για λογαριασμό της κινεζικής πλευράς.
Το χρονικό των μυστικών επαφών φέρνει στο φως και ένα ταξίδι που δεν είχε γίνει γνωστό. Το περασμένο καλοκαίρι, καθώς οι συνομιλίες έφταναν στην τελική φάση, ανώτεροι ιρανοί στρατιωτικοί και κυβερνητικοί αξιωματούχοι ταξίδεψαν στην Κίνα. Ανάμεσά τους ήταν ο Μασούντ Οράι, αναπληρωτής υπουργός Άμυνας του Ιράν.
Οι πύραυλοι που περιλαμβάνονται στη συμφωνία είναι τα μοντέλα QW-12 και FN-16. Πρόκειται για συστήματα υπέρυθρης καθοδήγησης σχεδιασμένα να χτυπούν αεροσκάφη σε χαμηλά ύψη, ελικόπτερα και drones. Η ευελιξία τους επιτρέπει σε μικρές ομάδες να τα αναπτύξουν γρήγορα γύρω από εγκαταστάσεις, υποδομές ή ακόμη και σε αστικό ιστό, καλύπτοντας κενά που άφησε ο πόλεμος.
Μόνο που το Πεκίνο επιμένει στη διάψευση. «Οι σχετικές αναφορές είναι εντελώς αβάσιμες», δήλωσε το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, προσθέτοντας ότι η Κίνα «έχει διαχρονικά διαδραματίσει ρόλο στην προώθηση της ειρήνης και στον τερματισμό της σύγκρουσης». Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα σχολιασμού, ενώ και η μητρική εταιρεία Zhong Qing Bao Shang από το Πεκίνο δεν απάντησε.
Σύμφωνα με το σχέδιο παράδοσης, οι αποστολές θα ξεκινήσουν αεροπορικώς από το Ουρούμτσι της δυτικής Κίνας και στη συνέχεια θα περάσουν μέσω Πακιστάν προτού φτάσουν στο Ιράν. Το Πακιστάν, ωστόσο, διέψευσε οποιαδήποτε ανάμειξη. Η στρατιωτική υπηρεσία δημοσίων σχέσεων (ISPR) χαρακτήρισε τις φήμες «καθαρά μυθοπλαστικές και ψευδείς».
Ευρωπαϊκή πηγή ασφαλείας γνωρίζει την ύπαρξη αρκετών συμβολαίων υπό διαπραγμάτευση για πυραύλους της σειράς QW, συμπεριλαμβανομένων των QW-12, QW-18 και QW-19. Δεύτερη πηγή από τη Μέση Ανατολή είπε ότι η Τεχεράνη αναζητούσε την αγορά QW-12 και QW-18, χωρίς να γνωρίζει ότι είχε ήδη κλείσει συμφωνία. Αναλυτές άμυνας σημειώνουν ότι το QW-12 έχει χαμηλότερες δυνατότητες από νεότερες εκδόσεις, παραμένει ωστόσο ικανό να προσφέρει αποτελεσματική ασπίδα απέναντι σε drones και στόχους που πετούν χαμηλά.
Οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούν στενά τις κινήσεις. Εκτιμήσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών συνδέουν τα κινεζικά MANPADS με την κατάρριψη αμερικανικού μαχητικού F-15 πάνω από το Ιράν την περασμένη εβδομάδα. Ο πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι το αεροσκάφος επλήγη από «φορητό, θερμικά κατευθυνόμενο πύραυλο», ενώ η Τεχεράνη ανέφερε ότι χρησιμοποίησε «νέο» αντιαεροπορικό σύστημα χωρίς άλλες διευκρινίσεις. Δεν έχει πάντως εξακριβωθεί αν ο συγκεκριμένος πύραυλος ήταν κινεζικής προέλευσης.
Για το Ιράν, η στροφή στα κινεζικά οπλικά συστήματα δεν είναι καινούρια. Η Τεχεράνη συνεχίζει να βασίζεται σε ένα μείγμα εγχώριας παραγωγής και ξένων προμηθευτών, παρά τα χρόνια κυρώσεων. Δύο δυτικές πηγές και ένας Ιρανός αξιωματούχος δήλωσαν ότι εξετάζονται και χερσαίες διαδρομές για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος διακοπής των αποστολών. Το Reuters είχε μεταδώσει νωρίτερα ότι βρισκόταν κοντά σε ξεχωριστή συμφωνία με την Κίνα για πυραύλους cruise κατά πλοίων, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί αν αυτή ολοκληρώθηκε.
