Τέσσερα χρόνια από την εισβολή στην Ουκρανία, ο πόλεμος έχει αλλάξει δραστικά την εικόνα του πεδίου μάχης. Εκεί, τα drones, από απλά FPV quadcopters μέχρι πιο εξελιγμένα, αυτόνομα συστήματα με τεχνητή νοημοσύνη, έχουν αναδειχθεί σε κεντρικό όπλο, ικανό να εξουδετερώνει πανάκριβα άρματα μάχης και να μεταβάλλει τις τακτικές. Η Φινλανδία, που εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ το 2023, ενισχύει τις αποθήκες της με πυρομαχικά δεκαετιών, όμως πλέον αντιμετωπίζει ένα νέο είδος απειλής, αυτή των ρωσικών drones, λόγω της εγγύτητας των συνόρων.
Ευρωπαϊκή Αντίδραση: Ο Αγώνας Δρόμου ενάντια στον Χρόνο
Ο υπουργός Άμυνας της Φινλανδίας, Άντι Χάκκανεν, έχει παραδεχτεί πως η παλιά λογική των μεγάλων αποθεμάτων δεν ταιριάζει πια. Όπως λέει, τα μοντέλα που χθες ήταν αιχμή του δόρατος, σήμερα μπορεί να είναι άχρηστα. Αυτό το γεγονός υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για ταχεία προσαρμογή στην εκάστοτε τεχνολογία και την άμεση αναβάθμιση.
Στην Ουκρανία, η Ρωσία και το Κίεβο παράγουν εκατομμύρια drones κάθε χρόνο, ενσωματώνοντας καινοτομίες όπως ρομπότ εδάφους για ανεφοδιασμό και εξελιγμένα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου. Τα FPV quadcopters και τα αυτόνομα επιθετικά συστήματα βασίζονται σε διαρκείς αναβαθμίσεις λογισμικού, ασφαλείς συνδέσεις και ευέλικτες εφοδιαστικές αλυσίδες, καθώς ένα μοντέλο που σήμερα κυριαρχεί, αύριο μπορεί να “τυφλωθεί” από τον ηλεκτρονικό πόλεμο.
Η Σκιά της Κίνας: Το Αναγκαίο Ξετύλιγμα της Εξάρτησης
Πέρα από την πρόκληση της αποθήκευσης, ένα άλλο σοβαρό ζήτημα είναι η εξάρτηση από την Κίνα. Εκεί παράγεται έως και το 80% των εξαρτημάτων drones παγκοσμίως. Ο Σρντζαν Κοβάτσεβιτς, επικεφαλής της κροατικής Orqa, επισημαίνει ότι η εταιρεία του διαφημίζει τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή, μη κινεζική αλυσίδα εφοδιασμού. Μιλά για μια “έκρηξη” ευρωπαϊκών και αμερικανικών εταιρειών drone που προσπαθούν να σπάσουν αυτό το μονοπώλιο, προσβλέποντας σε στρατηγική αυτονομία.
Το οικονομικό κίνητρο είναι ισχυρό. Με το κόστος δύο αρμάτων Leopard, μια χώρα όπως η Αυστρία μπορεί να εξοπλίσει περίπου 200 ομάδες κρούσης drone, με κάθε μία να μπορεί να σταματήσει μια ολόκληρη εταιρεία αρμάτων. Ωστόσο, η ευαλωτότητα στον ηλεκτρονικό πόλεμο είναι ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς η παρεμβολή μπορεί να καταστήσει άχρηστες ολόκληρες μπάντες ραδιοσυχνοτήτων στο μέτωπο. Αυτό αναγκάζει τους σχεδιαστές να αλλάζουν συνεχώς ασύρματα modules, κεραίες και λογισμικό, αναζητώντας νέες “καθαρές” συχνότητες, συχνά μέσω εργοστασίων στην Κίνα.
Αναλυτές από το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS) έχουν τονίσει τις ελλείψεις στην αμυντική ικανότητα της Ευρώπης. Προειδοποιούν ότι η Ρωσία μπορεί να συνεχίσει τις επιθέσεις με drones και πυραύλους μέχρι και το 2026, αυξάνοντας την απειλή για την ήπειρο. Καθώς οι ίδιοι Κινέζοι κατασκευαστές προμηθεύουν τόσο τη Δύση όσο και τη Ρωσία, η ανάγκη για “τοπική” ευρωπαϊκή παραγωγή γίνεται στρατηγική επιταγή.
Για εταιρείες όπως η Tekever, που παρέχει στην Ουκρανία drones επιτήρησης και αναγνώρισης με τεχνητή νοημοσύνη, το κρίσιμο στοίχημα είναι να μεταφερθεί αυτή η κουλτούρα της “γρήγορης αναβάθμισης” από τον πόλεμο στην ειρήνη. Αν η Ευρώπη απλώς παρακολουθεί την κατάσταση, όπως δηλώνει ο Λόρεντς Μέιερ της γερμανικής Auterion, υπάρχει ο κίνδυνος να χάσει τόσο το πεδίο της μάχης όσο και τη βιομηχανική κούρσα στον τομέα των drones.
