Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, βγήκε μπροστά και επιχείρησε να δώσει το στίγμα της επόμενης ημέρας, μετά από ένα 24ωρο έντονων παρασκηνιακών διεργασιών γύρω από το μέλλον των Στενών του Ορμούζ. Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «@ Night» του Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος, κάνοντας λόγο για «πολύ καλές συνομιλίες» με την Τεχεράνη κατά τη διάρκεια ολοήμερων διαπραγματεύσεων την Τρίτη. Μάλιστα, προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, προλέγοντας ότι «τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν πολύ σύντομα».
Οι δηλώσεις του έρχονται να ενισχύσουν το κλίμα προσδοκίας ότι ο πεντάμηνος πόλεμος μπορεί να πλησιάζει στο τέλος του. Στο μεταξύ, η προειδοποίηση προς την ιρανική πλευρά παρέμεινε σαφής και αιχμηρή: «αν υπαναχωρήσουν ξανά, θα δεχθούν πολύ σκληρό πλήγμα». Υπενθυμίζεται ότι ο πρόεδρος έχει επανειλημμένα απειλήσει με μαζικά πλήγματα κατά του Ιράν, ενώ στη συνέχεια έκανε λόγο για πρόοδο στις συνομιλίες, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν έχουν οδηγήσει στον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Οι αγορές, πάντως, φαίνεται να πιστεύουν όλο και περισσότερο στο σενάριο της αποκλιμάκωσης. Την Τετάρτη, οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν αισθητά, ενώ οι μετοχές στις ασιατικές αγορές κατέγραψαν άνοδο, μετά και τα ιστορικά υψηλά που σημείωσε η Wall Street. Η κίνηση αυτή αντανακλά τις ελπίδες ότι σύντομα θα υπάρξει συμφωνία για την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού που εξυπηρετεί σημαντικό μέρος του παγκόσμιου ενεργειακού εμπορίου.
Στο διπλωματικό πεδίο, οι εξελίξεις είναι ρευστές, με τις δύο πλευρές να δίνουν αντικρουόμενες εικόνες. Το Ιράν, διά του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, διέψευσε την ύπαρξη απευθείας διαπραγματεύσεων με την Ουάσιγκτον, διευκρινίζοντας ότι οι συνομιλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη γίνονται με το Ομάν και έχουν ως αντικείμενο την εγγύηση της ασφαλούς διέλευσης και τον καθορισμό ασφαλών ζωνών. Από την πλευρά του, το Κατάρ, με τον εμίρη Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι, επιβεβαίωσε τη συμμετοχή του σε προσπάθειες διαμεσολάβησης και έκανε λόγο για πρόοδο στην αποκλιμάκωση της έντασης.
Το παρασκήνιο της ενδιάμεσης συμφωνίας
Πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις, το παρασκήνιο είναι εξαιρετικά έντονο. Σύμφωνα με δημοσίευμα του, που επικαλείται δύο περιφερειακές πηγές και έναν Αμερικανό αξιωματούχο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται κοντά σε μια ενδιάμεση συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών, με τη συναίνεση του Ομάν, το οποίο ελέγχει τμήμα της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού. Το δημοσίευμα ανέφερε ότι η Ουάσινγκτον επιδίωκε να ανακοινώσει τη συμφωνία την Τετάρτη.
Η διαδρομή που εξετάζεται αποσκοπεί στη διασφάλιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της εθνικής ασφάλειας τόσο του Ιράν όσο και του Ομάν. Το Ιράν διεκδικεί εδώ και χρόνια τον έλεγχο των Στενών, υποστηρίζοντας ότι θα πρέπει να τον μοιράζεται με το Ομάν, που βρίσκεται στην απέναντι ακτή. Ωστόσο, η Τεχεράνη απέρριψε την προηγούμενη εβδομάδα πρόταση του Ομάν, η οποία προέβλεπε κοινή εποπτεία και την είσπραξη προαιρετικών τελών από τα διερχόμενα πλοία.
Εν μέσω αυτών των διεργασιών, η ανθρωπιστική διάσταση της κρίσης παραμένει βαριά. Ένα βλήμα έπληξε πλοίο με σημαία Ινδίας κοντά στην Υεμένη, με αποτέλεσμα να ανατραπεί και να βυθιστεί. Σύμφωνα με Ινδούς αξιωματούχους, και οι 14 ναυτικοί που επέβαιναν διασώθηκαν, ενώ η Υεμένη απέδωσε την επίθεση στους Χούθι.
Ο έχει καταγράψει τουλάχιστον 17 θανάτους ναυτικών σε 64 περιστατικά στα Στενά του Ορμούζ από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου. Στον απολογισμό αυτό προστίθενται και τα στοιχεία της ιρανικής κυβέρνησης, σύμφωνα με τα οποία 50 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 500 τραυματίστηκαν από αμερικανικά πλήγματα μετά την αναζωπύρωση των εχθροπραξιών στα τέλη Ιουνίου. Ο αριθμός αυτός είχε δοθεί πριν το Ιράν ανακοινώσει ότι αμερικανικό πλήγμα στο Κεσμ, στα τέλη Ιουλίου, προκάλεσε τον θάνατο ενός ζευγαριού και του δίχρονου παιδιού τους. Συνολικά, το Ιράν αναφέρει περισσότερους από 3.400 νεκρούς από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τον πόλεμο, ενώ οι ΗΠΑ κάνουν λόγο για 18 νεκρούς στρατιωτικούς.
