Στην καρδιά της συζήτησης για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και των προκλήσεων που φέρνει η Τεχνητή Νοημοσύνη, βρέθηκε η Παιδεία, όπως αναδείχθηκε στο πάνελ «Εντοπίζοντας το ψέμα: Θέμα Παιδείας» του Athens Alitheia Forum. Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο του σχολείου στην ενδυνάμωση των νέων απέναντι σε αυτά τα φαινόμενα.

Μιλώντας στο φόρουμ, που διοργανώθηκε από τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης στις 11 Μαρτίου 2026, η κυρία Ζαχαράκη περιέγραψε το σχολείο ως ένα εργαστήρι όπου τα παιδιά μαθαίνουν να διακρίνουν, να αξιολογούν και να παράγουν πληροφορία. Αυτό γίνεται μέσα από την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, μιας δεξιότητας ζωτικής σημασίας στη σημερινή εποχή.

Το σχολείο ως ασπίδα

Ένα από τα προγράμματα που ενισχύουν αυτή την κατεύθυνση είναι οι «Κριτικοί Αναγνώστες» του Peace Journalism Lab του ΑΠΘ. Το πρόγραμμα, με την υποστήριξη του υπουργείου, της Γενικής Γραμματείας και της ΕΣΗΕΑ, δίνει στα παιδιά τα εφόδια να ξεχωρίζουν την αρθρογραφία από τη δημοσιογραφία, να συνθέτουν πηγές και να δημιουργούν δικά τους άρθρα. Μετά την πιλοτική εφαρμογή του φέτος, υπάρχει η πρόθεση να επεκταθεί σε περισσότερα σχολεία από την επόμενη σχολική χρονιά.

Η υπουργός τόνισε την ανάγκη να δοθούν στους μαθητές εργαλεία που θα τους είναι χρήσιμα και μετά το σχολείο, σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία λόγω της Τεχνητής Νοημοσύνης. Προγράμματα σπουδών που ενισχύουν τον ενεργό πολίτη και αναπτύσσουν δεξιότητες ζωής είναι απαραίτητα. Στόχος είναι οι μαθητές να γίνουν υπεύθυνοι χρήστες της ΤΝ, να φιλτράρουν το περιεχόμενο και να αναπτύξουν προσαρμοστικότητα και ψυχραιμία.

Ηθική και εμπιστοσύνη

Ο δημοσιογράφος Δημήτρης Στούμπος, αναφερόμενος στον Σωκράτη, υπογράμμισε την ηθική ευθύνη των δημοσιογράφων και των πολιτικών σε ένα περιβάλλον υπερπληροφόρησης. Η δεοντολογία πρέπει να είναι ο οδηγός τους. Από την πλευρά της, η Δήμητρα Δημητρακοπούλου, επικεφαλής ερευνήτρια στο Κέντρο Εποικοδομητικής Επικοινωνίας του MIT, εντόπισε την κρίση εμπιστοσύνης σε θεσμούς και τεχνολογία ως την πηγή της πόλωσης και της τοξικότητας. Η Παιδεία, όπως είπε, είναι το κλειδί για την ανάπτυξη κριτικής ικανότητας και τη δημιουργία μιας δημοκρατικής συζήτησης.

Ο ψυχίατρος Θάνος Ασκητής, πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας, έδωσε μια διαφορετική διάσταση, εστιάζοντας στην οικογένεια. Η «αλήθεια», όπως είπε, ξεκινά από το σπίτι. Όταν η κοινωνία επικεντρώνεται μόνο στις ακαδημαϊκές επιδόσεις, δημιουργούνται συναισθηματικά κενά και τα παιδιά στρέφονται στο διαδίκτυο, εκτεθειμένα σε αναξιόπιστες πληροφορίες.

Ο κ. Ασκητής συνέδεσε την αύξηση της εφηβικής βίας με την έλλειψη ουσιαστικής παιδικής ηλικίας. Τα παιδιά, πιεσμένα από γονείς που δεν ασχολούνται ουσιαστικά μαζί τους, δεν προλαβαίνουν να ωριμάσουν συναισθηματικά. Το διαδίκτυο, με τα ελεγχόμενα μηνύματά του, «κλέβει την παράσταση». Είναι σημαντικό, κατέληξε, να εκπαιδεύονται οι γονείς και να συνεργάζονται στενά με τα σχολεία.